Hotline (8h-18h | T2-T6): 1900 88 68 57
Email (8h-21h): hotro@tikop.vn

Quy luật kinh tế là gì? Phân biệt với tính chất kinh tế chi tiết

Đóng góp bởi:

Võ Thị Mỹ Duyên

Cập nhật:

07/02/2024

Quy luật kinh tế là một trong những thuật ngữ khá phổ biến trong lĩnh vực tài chính. Cùng Tikop tìm hiểu Quy luật kinh tế là gì? Phân biệt với tính chất kinh tế chi tiết ngay sau đây nhé!

Quy luật kinh tế là gì?

Khái niệm quy luật kinh tế

Quy luật kinh tế là những nguyên tắc và quy định tự nhiên trong hoạt động kinh tế xã hội. Chúng thường được tạo ra từ quan sát và phân tích các biến động kinh tế, đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu và dự đoán hành vi của thị trường và nền kinh tế nói chung.

Quy luật kinh tế là một trong những nguyên tắc và quy định trong hoạt động kinh tế xã hội

Quy luật kinh tế là một trong những nguyên tắc và quy định trong hoạt động kinh tế xã hội

Quy luật kinh tế tiếng Anh là gì?

Trong tiếng Anh, Quy luật kinh tế được dịch là Economic Laws.

Ví dụ quy luật kinh tế

Ví dụ tiêu biểu về quy luật kinh tế là "Quy luật cung - cầu", mô tả mối quan hệ giữa lượng hàng hóa cung cấp và cầu cầu của thị trường. Khi cung giảm hoặc cầu tăng, giá tăng; và ngược lại.

Các quy luật kinh tế cơ bản

Quy luật cung - cầu

Cung và cầu đại diện cho hai khía cạnh của hoạt động kinh tế, chúng không tồn tại độc lập mà luôn tương tác trong nền kinh tế thị trường. Cung xuất phát từ quá trình sản xuất và khai thác, tạo ra tổng cung là tổng lượng sản phẩm hoặc dịch vụ có sẵn. Ngược lại, cầu phản ánh nhu cầu sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ cùng khả năng chi trả của khách hàng.

Sự gặp nhau giữa cung và cầu diễn ra tại điểm giá cả bình quân, nơi mà người mua và người bán đạt được thỏa thuận "win-win". Các doanh nghiệp tham gia vào quá trình sản xuất và kinh doanh thực hiện vai trò trong dòng cung sản phẩm hoặc dịch vụ. Do đó, việc phân tích xu hướng tăng giảm của tổng cầu trước khi đưa ra các chiến lược cạnh tranh là quan trọng.

Ví dụ: Trong tình huống đất đai đã nêu, khi tổng cung ban đầu cao, người mua có thể mua sản phẩm với giá tốt. Tuy nhiên, đến thời điểm cầu cao điểm, khi tổng cầu vượt qua tổng cung, giá cả sẽ tăng do ảnh hưởng của thị trường, khiến người mua phải trả giá cao hơn. Ngược lại, khi tổng cầu giảm xuống dưới mức tổng cung, giá có thể giảm đáng kể so với mức giá ban đầu mà người mua đã chi trả.

Hoạt động Cung cầu là đại diện cho hai khía cạnh của hoạt động kinh tế

Hoạt động Cung cầu là đại diện cho hai khía cạnh của hoạt động kinh tế

Quy luật cạnh tranh

Trong bối cảnh kinh tế thị trường, với sự tham gia đa dạng của nhiều người mua và người bán, đối mặt với sự cạnh tranh là điều không thể tránh khỏi. Các đơn vị cung cấp phải xác định rõ những ưu điểm của sản phẩm/dịch vụ mình cung cấp và phát triển các chiến lược cạnh tranh linh hoạt, bao gồm giá cả, chương trình khuyến mãi, dịch vụ khách hàng, và nhiều yếu tố khác.

Trong môi trường cạnh tranh sôi nổi, khi nhiều người bán cạnh tranh, có thể dẫn đến giảm giá sản phẩm/dịch vụ, điều này mang lại lợi ích cho người mua. Ngược lại, nếu nhiều người mua cạnh tranh để có được sản phẩm/dịch vụ, người bán có thể tận dụng tình hình này để tăng giá trị trong quá trình trao đổi sản phẩm/dịch vụ.

Ví dụ: Trong giai đoạn cận Tết, khi nhiều doanh nghiệp bán lẻ cùng cạnh tranh để kích thích doanh số và tạo sự hấp dẫn, giá cả của sản phẩm/dịch vụ có thể giảm xuống, đem lại lợi ích cho người mua.

Quy luật giá trị

Mỗi sản phẩm hoặc dịch vụ đều có giá trị và quá trình định giá của chúng thường dựa trên giá cả. Trong các giao dịch mua bán và trao đổi, nguyên tắc "win-win" thường được áp dụng, nơi cả người mua và người bán đều mong muốn có lợi.

Quyết định về giá của sản phẩm hoặc dịch vụ thường phụ thuộc vào thị trường và những yếu tố như sự hữu ích, sự khan hiếm, gia tăng, phái sinh, và nhiều yếu tố khác. Quá trình này thường không do người bán hoặc người mua quyết định, mà là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố thị trường.

Tuy nhiên, trong một thời điểm cụ thể, người mua hoặc người bán có thể ảnh hưởng đến giá trị của sản phẩm hoặc dịch vụ. Điều này có thể dựa trên mức độ minh bạch hoặc gian lận trong hành động của họ. Trong môi trường kinh tế thị trường ổn định, để tăng giá trị của sản phẩm hoặc dịch vụ, người bán thường cần giảm giá thành để tối ưu hóa giá trị cho khách hàng.

Ví dụ, đối với giá trị của một lô đất, thị trường thường đánh giá theo sự hữu ích (vị trí địa lý đắc địa), sự khan hiếm (quy hoạch hạn chế số lượng sản phẩm), sự gia tăng (tiềm năng tăng giá trong tương lai), sự phái sinh (lợi ích kỳ vọng trong tương lai). Trong tình huống này, người bán có thể ảnh hưởng đến giá trị bằng cách đưa ra các tình huống không thực tế hoặc thực hiện các chiến lược định giá.

Mỗi sản phẩm hoặc dịch vụ đều có giá trị riêng của nó

Mỗi sản phẩm hoặc dịch vụ đều có giá trị riêng của nó

Quy luật lưu thông tiền tệ

Dòng tiền, một yếu tố quan trọng trong hệ thống kinh tế, thường được coi là biểu tượng của sức mua, trong khi tổng lượng sản phẩm/dịch vụ thường phản ánh sức bán. Sức mua của thị trường thường chịu tác động của nhiều yếu tố như sự biến động của giá trị tiền tệ, các phương tiện lưu trữ giá trị như vàng và đô la, tỷ lệ lạm phát, lãi suất ngân hàng, các chỉ số tăng trưởng kinh tế, biến động kinh tế, yếu tố chính trị cả trong nước và toàn cầu.

Quy luật giá trị thặng dư

Mọi giao dịch đều đòi hỏi người bán nhận lại một giá trị thặng dư so với giá trị ban đầu của sản phẩm/dịch vụ để bù đắp các chi phí ban đầu, chi phí tái sản xuất và thu nhập theo quy tắc chung là T – H – H’ – T’.

Mọi giao dịch đều mang lại một giá trị thặng dư so với giá trị ban đầu

Mọi giao dịch đều mang lại một giá trị thặng dư so với giá trị ban đầu

Tính chất của quy luật kinh tế

Quy luật kinh tế có những đặc điểm sau:

  • Khách quan: Tương tự như các qui luật khác, qui luật kinh tế là khách quan, tồn tại trong các điều kiện kinh tế cụ thể và mất đi khi các điều kiện đó không còn tồn tại. Nó tồn tại độc lập ngoài ý chí của con người.

  • Không thể sáng tạo: Người ta không thể sáng tạo hoặc thủ tiêu qui luật kinh tế mà chỉ có thể phát hiện, nhận thức và áp dụng qui luật kinh tế để phục vụ hoạt động kinh tế của mình.

  • Qui luật xã hội: Qui luật kinh tế là qui luật xã hội, nó khác biệt so với các qui luật tự nhiên. Qui luật kinh tế chỉ phát sinh tác động thông qua hoạt động kinh tế của con người.

  • Tính lịch sử: Phần lớn các qui luật kinh tế có tính chất lịch sử, tồn tại trong những điều kiện kinh tế nhất định.

Ý nghĩa của quy luật kinh tế

Ý nghĩa của quy luật kinh tế trong phát triển kinh tế thị trường được thể hiện như sau:

Đối với doanh nghiệp/tổ chức sản xuất, kinh doanh: Hiểu rõ quy luật kinh tế giúp doanh nghiệp/tổ chức xây dựng những chính sách kinh tế phù hợp và có hiệu quả; ngược lại, việc không hiểu đúng có thể gây ra những hậu quả không lường trước được.

Đối với các tổ chức định hình chính sách: Hiểu rõ bản chất của thị trường giúp các nhà quy hoạch định đưa ra chiến lược đầu tư có sự hiểu biết, kịp thời; phát triển bền vững của nền kinh tế đất nước cũng phụ thuộc vào việc áp dụng đúng quy luật kinh tế.

Quy luật kinh tế có nhiều ý nghĩa trong nền kinh tế

Quy luật kinh tế có nhiều ý nghĩa trong nền kinh tế

Phân biệt quy luật kinh tế và chính sách kinh tế

Quy luật kinh tế tồn tại khách quan, không phụ thuộc vào ý chí của con người; con người không thể thay đổi quy luật kinh tế, nhưng có thể nhận thức và áp dụng quy luật đó để phục vụ lợi ích cá nhân. Khi áp dụng không đúng, con người phải điều chỉnh hành vi của mình thay vì thay đổi quy luật.

Chính sách kinh tế là sản phẩm của quyết định chủ quan của con người, được hình thành dựa trên việc áp dụng các quy luật kinh tế. Chính sách có thể phù hợp hoặc không phù hợp với quy luật kinh tế khách quan. Trong trường hợp chính sách không phù hợp, chủ thể ban hành chính sách có thể phải thay đổi để đảm bảo hiệu quả.

Mối liên hệ giữa quy luật kinh tế và chính sách kinh tế:

  • Quy luật kinh tế là nền tảng của chính sách kinh tế.
  • Quy luật kinh tế và chính sách kinh tế phụ thuộc vào các điều kiện khách quan.

Cần phân biệt quy luật kinh tế và chính sách kinh tế

Cần phân biệt quy luật kinh tế và chính sách kinh tế

Tác động của các quy luật kinh tế đến nền kinh tế Việt Nam

Kinh tế tư bản chủ nghĩa hay kinh tế xã hội chủ nghĩa đều là quá trình tạo ra sản phẩm và sự trao đổi của chúng trên thị trường, và quá trình này chịu ảnh hưởng của các quy luật kinh tế như cung cầu, lưu thông tiền tệ, và cạnh tranh. Các quy luật này được coi là phổ biến và có tác động lớn nhất trong hoạt động kinh tế.

  • Đối với quy luật cung cầu: Thị trường hoạt động dựa trên nguyên lý cung cầu. Sự cân bằng giữa cung và cầu là quan trọng để đảm bảo ổn định và phát triển bền vững trong nền kinh tế. Sự mất cân bằng, do cung giảm hoặc cầu tăng, có thể dẫn đến các vấn đề như lạm phát và xáo trộn trong nền kinh tế.

  • Đối với quy luật lưu thông tiền tệ: Quy luật này xuất phát từ quá trình lưu thông của đồng tiền trên thị trường. Sự cân bằng giữa khối lượng tiền và giá trị hàng hóa, dịch vụ là quan trọng để ngăn chặn lạm phát. Nếu khả năng sản xuất không đáp ứng được lượng tiền lưu thông, có thể xảy ra lạm phát, ảnh hưởng đến giá trị của đồng tiền quốc gia. Lạm phát có thể dẫn đến mất giá của đồng tiền và tình trạng vỡ nợ, như đã xảy ra ở một số quốc gia khác nhau trong lịch sử.

  • Đối với quy luật cạnh tranh: Sự cạnh tranh là yếu tố quan trọng trong kinh tế và là động lực cho sự phát triển. Sự cạnh tranh cần phải công bằng và khách quan để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả. Nó thúc đẩy sự thay đổi công nghệ và giảm giá thành sản phẩm, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng. Việc không có sự cạnh tranh có thể làm giảm động lực cho sự cải tiến và phát triển trong nền kinh tế.

Việt Nam, kể từ năm 1986, đã mở cửa thị trường và theo đuổi mô hình kinh tế thị trường theo hướng xã hội chủ nghĩa. Thành công của Việt Nam trong việc phát triển kinh tế được coi là kết quả của việc tuân thủ quy luật kinh tế và thực hiện chính sách kinh tế khách quan. Điều này giúp đất nước từ một tình trạng cô lập và hậu quả của chiến tranh phát triển mạnh mẽ, trở thành đối tác kinh tế hàng đầu trên thế giới.

Quy luật kinh tế có tác động lớn trong hoạt động kinh tế của Việt Nam

Quy luật kinh tế có tác động lớn trong hoạt động kinh tế của Việt Nam

Các câu hỏi thường gặp về quy luật kinh tế

Quy luật kinh tế mang tính chất gì?

Quy luật kinh tế mang tính chất bắt buộc và không phụ thuộc vào ý chí của con người. Nó tồn tại và hoạt động độc lập, tác động đến mọi hoạt động sản xuất và trao đổi trong xã hội.

Tại sao sản xuất giá trị thặng dư là quy luật kinh tế tuyệt đối của chủ nghĩa tư bản?

Sản xuất giá trị thặng dư là quy luật kinh tế tuyệt đối của chủ nghĩa tư bản vì nó là cơ sở của lợi nhuận và tích luỹ vốn. Chủ nghĩa tư bản tồn tại thông qua việc khai thác giá trị thặng dư từ lao động, tăng cường vốn và mở rộng sản xuất.

Xem thêm: Lợi ích kinh tế là gì? Bản chất, vai trò của lợi ích kinh tế

Quy luật kinh tế chỉ ra đời và hoạt động khi nào?

Quy luật kinh tế đã tồn tại từ khi xã hội nhân loại bắt đầu tổ chức sản xuất và trao đổi. Nó không phụ thuộc vào một thời kỳ cụ thể mà là một phần không thể thiếu trong mọi hình thức tổ chức xã hội.

Có bao nhiêu quy luật kinh tế?

Số lượng quy luật kinh tế không giới hạn và phụ thuộc vào cách phân loại và quan điểm của người nghiên cứu. Tuy nhiên, một số quy luật chung như quy luật cung cầu, quy luật giá trị, và quy luật lưu thông tiền tệ thường được nhắc đến trong nghiên cứu kinh tế.

Trên đây là kiến thức cơ bản về Quy luật kinh tế là gì? Phân biệt với tính chất kinh tế chi tiết. Hy vọng bài viết này có thể mang lại giá trị hữu ích cho bạn. Theo dõi Tikop để cập nhật các kiến thức tài chính mới nhất nhé!

Tích luỹ linh hoạt cùng Tikop

Chỉ từ 50.000 VNĐ
Giao dịch 24/7
An toàn và minh bạch
Rút trước một phần không mất lợi nhuận

Bài viết có hữu ích không?

Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?

tikop

Cảm ơn phản hồi của bạn !

tikop
Hướng dẫn cách lập kế hoạch chi tiêu cá nhân chi tiết, hiệu quả

KIẾN THỨC CƠ BẢN

Hướng dẫn cách lập kế hoạch chi tiêu cá nhân chi tiết, hiệu quả

Bài toán chi tiêu cá nhân là vấn đề nhiều người suy nghĩ. Nếu bạn đang phân vân về việc dành bao nhiêu thu nhập cho các nhu cầu cơ bản, giải trí, tích lũy, Tikop sẽ hướng dẫn cách lập kế hoạch chi tiêu cá nhân chi tiết, hiệu quả qua bài viết sau nhé!

tikop_user_icon

Phương Uyên

tikop_calander_icon

17/01/2024

Đầu cơ là gì? So sánh khác biệt giữa đầu tư và đầu cơ chi tiết

KIẾN THỨC TÀI CHÍNH

Đầu cơ là gì? So sánh khác biệt giữa đầu tư và đầu cơ chi tiết

Đầu cơ là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực đầu tư, chứng khoán, đem đến khả năng lợi nhuận cao. Vậy đầu cơ là gì? Tác động của đầu cơ đối với thị trường tài chính như thế nào? Cùng Tikop tìm hiểu chi tiết ngay dưới đây nhé!

tikop_user_icon

Lê Thị Thu

tikop_calander_icon

18/10/2023

Xu hướng đầu tư từ tiền lẻ

KIẾN THỨC TÀI CHÍNH

Xu hướng đầu tư từ tiền lẻ

Hiện nay ở nhiều nước trên thế giới đang có một xu hướng là giới trẻ sử dụng ngày càng nhiều các ứng dụng dịch vụ tài chính trên điện thoại thông minh. Bên cạnh dịch vụ thanh toán thì đầu tư với số tiền lẻ hay một khoản để dành nhỏ đang thu hút mạnh những người thích công nghệ, quan tâm đến tài chính trong bối cảnh lãi suất tiền gửi ở mức thấp và nhận thức của giới trẻ về đầu tư ngày càng tăng.

tikop_user_icon

Tikop

tikop_calander_icon

25/02/2024

Đường đến đầu tư dài hạn

KIẾN THỨC TÀI CHÍNH

Đường đến đầu tư dài hạn

Để gia tăng tài sản ròng của một người hay hộ gia đình, không có cách nào tốt hơn là đầu tư. Nhưng thực tế từ trước đến nay cho thấy kỳ vọng kiếm tiền nhanh phần lớn là sai lầm, và thay vào đó đầu tư dài hạn là cách đã giúp rất nhiều người thực hiện được mục tiêu tài chính của mình.

tikop_user_icon

Tikop

tikop_calander_icon

16/01/2024