Hotline (8h-18h | T2-T6): 1900 88 68 57
Email (8h-21h): hotro@tikop.vn

Lãi suất danh nghĩa là gì? Cách tính lãi suất danh nghĩa chi tiết

Đóng góp bởi:

Uyên Hoàng

Cập nhật:

19/01/2024

Lãi suất danh nghĩa là thuật ngữ được sử dụng trong lĩnh vực tài chính. Thuật ngữ này không phản ánh đầy đủ các yếu tố kinh tế như lạm phát hay sự biến động của giá cả. Vậy lãi suất danh nghĩa là gì? Sự khác nhau giữa lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực là gì? Để tìm hiểu về chủ đề này, Tikop mời bạn đọc tham khảo bài viết dưới đây.

Lãi suất danh nghĩa là gì?

Khái niệm lãi suất danh nghĩa

Lãi suất danh nghĩa là khoản lãi được ghi trên giấy tờ trong hợp đồng khoản vay hay sổ tiết kiệm của bạn. Mức lãi suất này chưa phải là thực tế vì chúng chưa tính tới lạm phát hay ảnh hưởng của lãi kép.

Ví dụ về lãi suất danh nghĩa

Khi bạn vay tiền và trả góp tại ngân hàng, mức lãi suất khoản vay đó là 12%/năm. Điều này có nghĩa là mức lãi suất danh nghĩa của khoản vay này là 12%. 

Lãi suất danh nghĩa tiếng Anh là gì?

Lãi suất danh nghĩa trong tiếng Anh được viết là: Nominal rate of interest.

Lãi suất danh nghĩa trong Tiếng Anh

Lãi suất danh nghĩa trong Tiếng Anh

Yếu tố tác động tới lãi suất danh nghĩa

Khi đầu tư hoặc sử dụng các khoản vay, bạn cần quan tâm tới những yếu tố tác động tới lãi suất danh nghĩa như sau:

  • Cung cầu về tiền: Sự cân bằng cung cầu làm cơ sở xác định lãi suất. Do đó, khi cầu lớn hơn cung, nhiều người muốn vay hơn kéo theo lãi suất danh nghĩa tăng. Và ngược lại, cung giảm thì lãi suất cũng giảm theo.

  • Tỷ lệ lạm phát: Khi nền kinh tế có mức lạm phát cao, ngân hàng trung ương sẽ tăng lãi suất để giảm nhu cầu vay, đầu tư. Điều này giúp hạn chế sự tăng giá từ đó giảm lạm phát.

  • Nền kinh tế suy thoái: Thời điểm này, các hoạt động sản xuất, tiêu dùng giảm sút. Khi đó, ngân hàng trung ương thường giảm lãi suất danh nghĩa để khuyến khích đầu tư, tăng chi tiêu.

  • Mức độ rủi ro khoản vay: Các khoản vay, đầu tư có mức độ rủi ro càng cao thì mức lãi suất cho vay càng lớn và ngược lại.

Lạm phát tác động tới lãi suất danh nghĩa

Lạm phát tác động tới lãi suất danh nghĩa

Các trường hợp sử dụng lãi suất danh nghĩa

Lãi suất danh nghĩa thường được công bố rõ ràng trong tài liệu hợp đồng khoản vay hay đầu tư. Sau đây là những trường hợp thường thấy khi sử dụng lãi suất danh nghĩa:

  • Hợp đồng đầu tư hoặc khoản tiết kiệm: Lãi suất này được sử dụng để tính lãi thu được hoặc nhận được từ việc đầu tư hoặc gửi tiền tiết kiệm.

  • Hợp đồng vay vốn: Khi khách hàng vay tiền từ ngân hàng hay các tổ chức tín dụng, lãi suất danh nghĩa được ghi trên hợp đồng. Đây là mức lãi cố định trong suốt thời gian vay và không bị ảnh hưởng bởi lạm phát.

  • Lãi suất cho các khoản vay cố định: Với nhiều khoản vay được ngân hàng quy định, mức lãi suất này sẽ không thay đổi và đây chính là lãi suất danh nghĩa.

Cách tính lãi suất danh nghĩa

Dựa vào lãi suất trên giấy tờ của ngân hàng 

Dựa vào lãi suất quy định trên giấy tờ của ngân hàng hay tổ chức tài chính trong thời gian nhất định ta có công thức tính lãi suất danh nghĩa như sau:

Lãi suất danh nghĩa = Lãi suất trên giấy tờ tại ngân hàng hoặc tổ chức tài chính

Ví dụ về lãi suất danh nghĩa: Khi bạn gửi tiết kiệm tích luỹ tại Tikop với số tiền 50 triệu đồng trong 5 tháng với mức lãi suất 8.3%/năm. Lúc này, lãi suất danh nghĩa là 8.3%/năm.

Dựa vào lãi suất thực và tỷ lệ lạm phát

Lãi suất thực là khoản lãi thực tế thu được từ khoản đầu tư, tiết kiệm hay phải trả cho khoản vay sau khi đã tính đến ảnh hưởng của lạm phát. Từ đây, ta có công thức tính lãi suất danh nghĩa dựa vào lãi suất thực và tỷ lệ lạm phát như sau:

Công thức 1:

(1 + r)(1 + i) = (1 + R)

Trong đó:

  • R: Lãi suất danh nghĩa

  • r: Lãi suất thực

  • i: Tỷ lệ lạm phát 

Công thức 2: 

Lãi suất thực = Lãi suất danh nghĩa – Tỷ lệ lạm phát dự kiến

Bài tập về lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực:

Giả sử, một ngân hàng có mức lãi suất danh nghĩa được quy định cho khoản vay là 7.1%/năm. Tỷ lệ lạm phát dự kiến là 3.5%. Tính lãi suất thực của khoản vay.

Lãi suất thực = 7.1% - 3.5% = 3.6%.

Công thức tính lãi suất thực dựa vào lãi suất danh nghĩa

Công thức tính lãi suất thực dựa vào lãi suất danh nghĩa

Phân biệt lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực 

Tiêu chí

Lãi suất danh nghĩa

Lãi suất thực

Khái niệm

Là lãi suất được công bố và cam kết bởi ngân hàng hoặc các tổ chức tài chính khi chưa tính tới yếu tố lạm phát.

Là lãi suất thực tế mà người vay hoặc đầu tư nhận được sau khi đã điều chỉnh cho tác động của lạm phát. 

Đặc điểm

Mang tính chất tham khảo vì không tính tới lạm phát.

Áp dụng để đo lường sức mua của biên lai thu lãi.

Công thức

Là lãi suất trên giấy tờ tại ngân hàng hoặc tổ chức tài chính.

(1 + r)(1 + i) = (1 + R)

Trong đó:

  • R: Lãi suất danh nghĩa
  • r: Lãi suất thực
  • i: Tỷ lệ lạm phát 

Tính ứng dụng

Dùng để so sánh các khoản vay hoặc đầu tư.

Tính toán chi phí thực và lợi nhuận từ đầu tư hoặc lãi của khoản vay.

Mối quan hệ giữa lãi suất thực và lãi suất danh nghĩa

Như đã đề cập ở trên, lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực được biểu thị mối quan hệ dựa vào công thức 1 và công thức 2 ở mục 4.

Như vậy, lãi suất thực tế sẽ tỷ lệ nghịch với lãi suất danh nghĩa khi có sự tác động của lạm phát. Ngoài ra, bạn cần lưu ý rằng tỷ lệ lạm phát thực tế có thể khác tỷ lệ lạm phát dự kiến. 

Mức lãi suất thực tế sẽ phụ thuộc vào sự biến động của thị trường tài chính. Trong khi đó, lãi suất danh nghĩa sẽ được ngân hàng công bố cho các nhà đầu tư hay người vay biết.

Tìm hiểu mối liên hệ giữa lãi suất thực và lãi suất danh nghĩa

Tìm hiểu mối liên hệ giữa lãi suất thực và lãi suất danh nghĩa

Một số câu hỏi về lãi suất danh nghĩa

Lãi suất danh nghĩa có âm không?

KHÔNG. Lãi suất danh nghĩa luôn dương trong mọi trường hợp.

Tại sao lãi suất thực thường thấp hơn lãi suất danh nghĩa?

Lãi suất thực còn tính tới tỷ lệ lạm phát, khi tỷ lệ lạm phát càng cao thì lãi suất thực càng thấp. Điều này phản ánh sự giảm giá trị của đồng tiền và yếu tố rủi ro trong việc cho vay hoặc đầu tư.

Có phải lạm phát tăng làm lãi suất danh nghĩa giảm?

SAI. Lạm phát tăng có thể làm lãi suất danh nghĩa tăng lên. Khi lạm phát tăng, ngân hàng trung ương có thể áp dụng chính sách tiền tệ chặt chẽ hơn để kiềm chế lạm phát. Một trong các biện pháp phổ biến là tăng lãi suất cơ bản của ngân hàng trung ương. Khi lãi suất cơ bản tăng, lãi suất danh nghĩa được áp dụng cho các hợp đồng vay và đầu tư cũng có xu hướng tăng lên.

>>> Xem ngay: Tại sao lạm phát tăng thì lãi suất tăng? Quan hệ lạm phát, lãi suất

Như vậy, bài viết đã giúp bạn tìm hiểu chi tiết về cách tính lãi suất danh nghĩa và những thông tin liên quan đến thuật ngữ này. Để có thêm thông tin và kiến thức tài chính, bạn có thể tìm hiểu thêm tại Tikop. Bằng cách đọc thêm thông tin tại website, bạn có thể nắm vững các khái niệm trong lĩnh vực tài chính và áp dụng chúng vào quyết định tài chính cá nhân của mình.

Tích luỹ linh hoạt cùng Tikop

Chỉ từ 50.000 VNĐ
Giao dịch 24/7
An toàn và minh bạch
Rút trước một phần không mất lợi nhuận

Bài viết có hữu ích không?

Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?

tikop

Cảm ơn phản hồi của bạn !

tikop
Hướng dẫn cách lập kế hoạch chi tiêu cá nhân chi tiết, hiệu quả

KIẾN THỨC CƠ BẢN

Hướng dẫn cách lập kế hoạch chi tiêu cá nhân chi tiết, hiệu quả

Bài toán chi tiêu cá nhân là vấn đề nhiều người suy nghĩ. Nếu bạn đang phân vân về việc dành bao nhiêu thu nhập cho các nhu cầu cơ bản, giải trí, tích lũy, Tikop sẽ hướng dẫn cách lập kế hoạch chi tiêu cá nhân chi tiết, hiệu quả qua bài viết sau nhé!

tikop_user_icon

Phương Uyên

tikop_calander_icon

17/01/2024

Đầu cơ là gì? So sánh khác biệt giữa đầu tư và đầu cơ chi tiết

KIẾN THỨC TÀI CHÍNH

Đầu cơ là gì? So sánh khác biệt giữa đầu tư và đầu cơ chi tiết

Đầu cơ là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực đầu tư, chứng khoán, đem đến khả năng lợi nhuận cao. Vậy đầu cơ là gì? Tác động của đầu cơ đối với thị trường tài chính như thế nào? Cùng Tikop tìm hiểu chi tiết ngay dưới đây nhé!

tikop_user_icon

Lê Thị Thu

tikop_calander_icon

18/10/2023

Xu hướng đầu tư từ tiền lẻ

KIẾN THỨC TÀI CHÍNH

Xu hướng đầu tư từ tiền lẻ

Hiện nay ở nhiều nước trên thế giới đang có một xu hướng là giới trẻ sử dụng ngày càng nhiều các ứng dụng dịch vụ tài chính trên điện thoại thông minh. Bên cạnh dịch vụ thanh toán thì đầu tư với số tiền lẻ hay một khoản để dành nhỏ đang thu hút mạnh những người thích công nghệ, quan tâm đến tài chính trong bối cảnh lãi suất tiền gửi ở mức thấp và nhận thức của giới trẻ về đầu tư ngày càng tăng.

tikop_user_icon

Tikop

tikop_calander_icon

16/01/2024

Đường đến đầu tư dài hạn

KIẾN THỨC TÀI CHÍNH

Đường đến đầu tư dài hạn

Để gia tăng tài sản ròng của một người hay hộ gia đình, không có cách nào tốt hơn là đầu tư. Nhưng thực tế từ trước đến nay cho thấy kỳ vọng kiếm tiền nhanh phần lớn là sai lầm, và thay vào đó đầu tư dài hạn là cách đã giúp rất nhiều người thực hiện được mục tiêu tài chính của mình.

tikop_user_icon

Tikop

tikop_calander_icon

16/01/2024