Hotline (8h-18h | T2-T6): 1900 88 68 57
Email (8h-21h): hotro@tikop.vn

Bẫy "chi phí chìm" là gì ? Làm thế nào để tránh bẫy chi phí chìm?

Đóng góp bởi:

Tikop

Cập nhật:

13/04/2023

Thực chất ai cũng có "chi phí chìm" nhưng không phải ai cũng nhận ra khi nào chúng đánh lừa tâm trí, khiến ta đưa ra những quyết định tài chính thiếu sáng suốt.

Thực chất ai cũng có "chi phí chìm" nhưng không phải ai cũng nhận ra khi nào chúng đánh lừa tâm trí, khiến ta đưa ra những quyết định tài chính thiếu sáng suốt.

1.Chi phí chìm là gì?

Chi phí chìm (sunk cost) là thời gian, hoặc tiền bạc bạn đã sử dụng và không thể thu hồi.

Ngụy biện chi phí chìm là trạng thái ta cảm thấy tiếc nuối khi muốn vứt bỏ một thứ mà ta đã dành nhiều thời gian và công sức nhưng không còn phù hợp với nhu cầu hiện tại. Khái niệm được hình thành dựa trên tâm lý rằng mọi người có mối liên hệ cảm xúc mạnh mẽ với những thứ họ đã mất/đã đầu tư so với những thứ họ đã/sẽ đạt được.

Để tránh bẫy chi phí chìm, đầu tiên hãy cùng tìm hiểu một số ví dụ để hình dung "hình dạng" của chiếc bẫy.

2.Ngụy biện chi phí chìm trong đời sống

Ví dụ 1: “Học được 3 năm rồi chẳng lẽ bây giờ lại bỏ?” Vì đã dành một số tiền đáng kể để theo đuổi tấm bằng đại học, sinh viên A quyết định tiếp tục học cho xong, dù đã đi làm và tìm được hướng đi hoàn toàn khác, mà mình quan tâm và có năng lực hơn.

Ví dụ 2: “Mình không muốn chia tay đâu vì tụi mình đã yêu nhau được 3 năm rồi. Bây giờ chia tay uổng lắm.” Đây có thể xem là một trong những lí do phổ biến cho việc mọi người quyết định tiếp tục một mối quan hệ yêu đương nhiều tổn thương, hay một cuộc hôn nhân không có sự giao thoa về giá trị cá nhân.

Ví dụ 3: Một nhà đầu tư từ chối bán lại cổ phiếu ở một mức giá tốt so với giá thị trường hiện tại, vì trước đó đã mua với giá cao hơn.

3.Một số cách để tránh ngụy biện chi phí chìm

Nhìn dài hạn khi phải đưa ra quyết định

Nghĩa là hãy tính toán chi phí cơ hội để đánh giá tiềm năng của các lựa chọn, từ đó dần tạo cảm giác dễ buông bỏ hơn những quyết định đã có vẻ không còn đúng đắn. Nếu bạn chưa biết chi phí cơ hội là gì thì có thể hiểu đây là lợi ích mà bạn bỏ lỡ nếu lựa chọn phương án thay thế khác.

Thư giãn trong suy nghĩ

Ví dụ, bạn có thể tự hỏi mình, "Tôi đang ở trạng thái cảm xúc nào khi quyết định?" hoặc "Tôi làm điều này có phải vì sợ hãi rằng mình sẽ đánh mất thứ mình đang có (dù nó đã quá méo mó)?". Dừng lại ít nhất 5 phút để tâm trí lắng đọng xuống có thể "cứu" ví tiền và cả quãng đời còn lại của bạn.

Quan sát tín hiệu

Chúng ta thường được dạy phải gan dạ và kiên trì, nhưng thực tế chúng có giới hạn. Kiên trì mà không để ý những tín hiệu về việc phải đánh đổi quá lớn phía trước sẽ trở thành bướng bỉnh, mù quáng.

Năm 1996, David Breashears, một nhà làm phim nổi tiếng từng đoạt giải Emmy và đồng thời là một nhà leo núi, đã phải quyết định quay đầu lại khi leo lên đỉnh Everest vì họ nhận ra có một trận bão tuyết đang hình thành.

Khi xuống núi và quay trở lại trại căn cứ, họ đã gặp một số nhà leo núi khác vẫn tiếp tục leo lên. Trận bão tuyết đó cuối cùng đã biến thành thảm họa trên đỉnh Everest, nơi 8 người bị cuốn vào cơn bão và thiệt mạng. Nếu Breashears cũng nhất quyết leo lên, đội của anh cũng có thể đã mất mạng.

Tóm lại, thật không may là con người không thể loại bỏ hoàn toàn sự thôi thúc của ngụy biện chi phí chìm vì sự hoạt động phức tạp của não bộ. Tuy nhiên, chúng ta luôn có thể theo đuổi và duy trì khoản cách gần với lý tưởng "không đặt nặng cảm xúc về chi phí chìm, và luôn xem xét đến các chi phí biến đổi linh hoạt theo tình trạng ở hiện tại và tương lai khi đưa ra quyết định".

Bài viết tham khảo từ tác giả Bích Hồ

Tích luỹ linh hoạt cùng Tikop

Chỉ từ 50.000 VNĐ
Giao dịch 24/7
An toàn và minh bạch
Rút trước một phần không mất lợi nhuận

Bài viết có hữu ích không?

Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?

tikop

Cảm ơn phản hồi của bạn !

tikop
Đòn bẩy tài chính là gì? Lợi ích, tác hại của đòn bẩy tài chính

KIẾN THỨC TÀI CHÍNH

Đòn bẩy tài chính là gì? Lợi ích, tác hại của đòn bẩy tài chính

Đòn bẩy tài chính là một trong những khái niệm không còn quá xa lạ với những người làm kinh tế hiện nay, đây cũng là công cụ cực kỳ hữu ích giúp doanh nghiệp thúc đẩy doanh thu và lợi nhuận nhanh chóng.Hãy cùng tìm hiểu về khái niệm, công thúc cũng như các lưu ý khi muốn áp dụng hình thức này qua bài viết này!

tikop_user_icon

Tikop

tikop_calander_icon

23/05/2024

Giao dịch trung gian là gì? Các hình thức giao dịch phổ biến

KIẾN THỨC TÀI CHÍNH

Giao dịch trung gian là gì? Các hình thức giao dịch phổ biến

Giao dịch trung gian là một trong những hình thức giao dịch phổ biến nhất trên thế giới hiện nay. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ và phân biệt được các hình thức giao dịch trung gian. Cùng tìm hiểu xem giao dịch trung gian là gì và các hình thức giao dịch phổ biến ngay sau đây nhé!

tikop_user_icon

Nguyễn Thế Đông

tikop_calander_icon

22/05/2024

Lợi nhuận thuần túy là gì? Cách tính lợi nhuận thuần đúng 2024

KIẾN THỨC TÀI CHÍNH

Lợi nhuận thuần túy là gì? Cách tính lợi nhuận thuần đúng 2024

Lợi nhuận thuần là một trong những chỉ số quan trong báo cáo tài chính. Các doanh nghiệp có thể xác định được tình hình kinh doanh và đưa ra các chiến lược phát triển thông qua chỉ số này. Cùng tìm hiểu xem lợi nhuận thuần là gì và công thức tính lợi nhuận thuần ngay sau đây nhé!

tikop_user_icon

Nguyễn Thế Đông

tikop_calander_icon

20/05/2024

1000 Yên bằng bao nhiêu tiền Việt? Cập nhật tỷ giá hiện nay

KIẾN THỨC TÀI CHÍNH

1000 Yên bằng bao nhiêu tiền Việt? Cập nhật tỷ giá hiện nay

“1000 Yên bằng bao nhiêu tiền Việt?” luôn là câu hỏi quan trọng không chỉ đối với những người kinh doanh với đối tác Nhật Bản mà còn đối với du khách và người dân có nhu cầu chuyển đổi tiền tệ. Việc nắm bắt thông tin chính xác về tỷ giá giúp cho việc quy đổi tiền tệ trở nên minh bạch và công bằng, tránh những tổn thất không đáng có. Cùng tham khảo chi tiết tại bài viết của Tikop.

tikop_user_icon

Uyên Hoàng

tikop_calander_icon

20/05/2024