Ngày giao dịch không hưởng quyền là gì? Nên bán hay mua cổ phiếu?

Ngày giao dịch không hưởng quyền là gì?

Khái niệm ngày giao dịch không hưởng quyền

Ngày giao dịch không hưởng quyền (viết tắt là GDKHQ) là ngày mà nếu bạn mua cổ phiếu vào thời điểm này, bạn sẽ không được hưởng các quyền lợi cổ đông sắp tới như: nhận cổ tức, tham dự đại hội cổ đông, mua cổ phiếu phát hành thêm,...

Tại Việt Nam, theo quy định về chu kỳ thanh toán T+2 (giao dịch được thanh toán sau 2 ngày làm việc), ngày giao dịch không hưởng quyền thường là ngày làm việc liền trước ngày đăng ký cuối cùng.

Ví dụ: Công ty A công bố ngày đăng ký cuối cùng để nhận cổ tức là 20/09/2023 (thứ Tư). Như vậy:

• Ngày 19/09/2023 (thứ Ba) là ngày giao dịch không hưởng quyền
• Nếu bạn mua cổ phiếu vào ngày 18/09 trở về trước → Được hưởng cổ tức
• Nếu bạn mua cổ phiếu từ ngày 19/09 trở đi → Không được hưởng cổ tức

Trường hợp ngày đăng ký cuối cùng rơi vào thứ Hai, ngày giao dịch không hưởng quyền sẽ là thứ Sáu tuần trước đó (do bỏ qua thứ Bảy, Chủ Nhật).

Ngày giao dịch không hưởng quyền là thuật ngữ quen thuộc trong thị trường chứng khoán

Ngày giao dịch không hưởng quyền tiếng Anh là gì?

Ngày giao dịch không hưởng quyền tiếng Anh là Ex-Dividend Date.

Ngày đăng ký cuối cùng là gì?

Ngày đăng ký cuối cùng (hay ngày chốt danh sách cổ đông) là ngày mà công ty căn cứ để xác định cổ đông nào được hưởng quyền lợi sắp tới.

Vào cuối ngày chốt danh sách, hệ thống lưu ký chứng khoán (VSD) sẽ chốt danh sách những nhà đầu tư đang sở hữu cổ phiếu. Chỉ những người có tên trong danh sách này mới được nhận các quyền lợi như:

• Nhận cổ tức bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu
• Tham dự đại hội đồng cổ đông
• Thực hiện quyền mua cổ phiếu phát hành thêm
• Nhận cổ phiếu thưởng

Ngày thanh toán là gì?

Ngày thanh toán là ngày mà cổ đông thực sự nhận được quyền lợi đã được công bố, bao gồm:

• Cổ tức bằng tiền: Tiền sẽ được chuyển vào tài khoản giao dịch chứng khoán
• Cổ tức bằng cổ phiếu: Cổ phiếu thưởng sẽ được ghi nhận vào tài khoản
• Quyền mua: Cổ phiếu phát hành thêm sẽ về tài khoản sau khi thanh toán tiền mua

Ngày thanh toán thường diễn ra sau ngày đăng ký cuối cùng từ 10-30 ngày tùy theo quy định của từng công ty.

Ý nghĩa của ngày giao dịch không hưởng quyền

Ngày giao dịch không hưởng quyền có ý nghĩa quan trọng trong thị trường cổ phiếu và cổ tức. Cụ thể:

• Xác định quyền cổ đông: Ngày giao dịch không hưởng quyền giúp xác định ngày mà danh sách cổ đông có quyền nhận cổ tức hoặc tham gia các quyết định quan trọng của công ty, chẳng hạn như quyết định mua thêm cổ phiếu, tham gia đại hội cổ đông,...

• Giá cổ phiếu điều chỉnh: Giá cổ phiếu thường điều chỉnh vào ngày giao dịch không hưởng quyền, có thể giảm một lượng nhất định. Điều này thể hiện rằng người mua sau ngày giao dịch không hưởng quyền không có quyền hưởng cổ tức hoặc quyền cổ phiếu tương tự như những người mua trước.

• Tạo cơ hội và rủi ro cho nhà đầu tư: Ngày giao dịch không hưởng quyền tạo ra cơ hội và rủi ro cho các nhà đầu tư. Người mua cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền không nhận quyền lợi, nhưng có thể mua cổ phiếu với giá thấp hơn, đồng thời, sự điều chỉnh giá cổ phiếu cũng đem đến nhiều rủi ro.

Ý nghĩa của ngày giao dịch không hưởng quyền

Cách tính giá cổ phiếu điều chỉnh vào ngày giao dịch không hưởng quyền

Công thức:

Trong đó:

• P: Giá đóng cửa của phiên giao dịch trước ngày giao dịch không hưởng quyền
• P': Giá tham chiếu điều chỉnh vào ngày giao dịch không hưởng quyền
• Pa: Giá phát hành cổ phiếu thêm (nếu có)
• a: Tỷ lệ phát hành cổ phiếu thêm (quyền mua)
• b: Tỷ lệ chia cổ tức bằng cổ phiếu hoặc cổ phiếu thưởng
• C: Số tiền cổ tức bằng tiền mặt trên mỗi cổ phiếu

Ví dụ: Công ty Cổ phần Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh - HSC (mã HCM - sàn HOSE) chia cổ tức bằng tiền 100:10 (tỷ lệ 10%), tỷ lệ cổ phiếu thường 100:5 (tỷ lệ 5%), tỷ lệ cổ phiếu phát hành thêm 100:15 (tỷ lệ 15%), mệnh giá quy định 20.000 VND/cổ phiếu. Giả sử giá cổ phiếu hiện tại 200.000 đồng. 

Áp dụng công thức P' = (P + Pa x a - C)/(1 + a + b) = (200.000 + 20.000 x 15% - 10.000 x 10%) / (1 + 15% + 5%) = (200.000 + 3.000 - 1.000) / (1 + 0.15 + 0.05) = 168,333.33 VNĐ

>> Xem thêm: Hướng dẫn cách tính giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm chi tiết

Cách tính giá cổ phiếu điều chỉnh vào ngày giao dịch không hưởng quyền

Ưu, nhược điểm khi mua bán vào ngày giao dịch không hưởng quyền

Ưu điểm

Khi giao dịch vào ngày giao dịch không hưởng quyền, nhà đầu tư sẽ nhận được các ưu điểm nổi bật. Cụ thể:

• Mua với giá thấp hơn: Giá cổ phiếu được điều chỉnh giảm do trừ đi giá trị quyền lợi, tạo cơ hội mua vào với mức giá tốt hơn so với các phiên trước đó
• Chủ động thanh khoản: Cổ phiếu mua vào có thể giao dịch bán ra ngay khi về tài khoản (sau T+2), không phải chờ như cổ phiếu thưởng hoặc cổ phiếu phát hành thêm
• Tận dụng biến động giá: Nếu thị trường đánh giá tích cực về triển vọng công ty, giá cổ phiếu có thể phục hồi nhanh sau khi điều chỉnh, tạo cơ hội kiếm lời ngắn hạn

Nhược điểm

Tuy nhiên, giao dịch vào ngày này cũng tiềm ẩn một số rủi ro:

• Không được hưởng quyền: Đây là bất lợi lớn nhất – bạn bỏ lỡ hoàn toàn cổ tức, quyền mua hoặc các quyền lợi khác mà công ty chia cho cổ đông
• Rủi ro giá giảm sâu: Giá cổ phiếu có thể giảm mạnh hơn mức điều chỉnh lý thuyết do áp lực bán của những người chốt lời sau khi nhận quyền, đặc biệt với các cổ phiếu có thanh khoản thấp
• Biến động khó lường: Tâm lý thị trường, thông tin vĩ mô có thể tác động mạnh lên giá cổ phiếu trong giai đoạn này, khó dự đoán chính xác

Ưu, nhược điểm khi mua bán vào ngày giao dịch không hưởng quyền

Có nên mua cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền?

Nên mua cổ phiếu trước hay sau khi chia cổ tức? Thực tế, có nên mua cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền hay không sẽ phụ thuộc rất nhiều vào chiến lược của các nhà đầu tư. Bởi khi mua cổ phiếu vào ngày này thì nhà đầu tư sẽ nhận được nhiều lợi ích như giá cổ phiếu giảm do nhu cầu mua thấp, chủ động về cổ phiếu khi có thể mua/bán ngay khi về tài khoản.

Vì thế, tùy thuộc vào đánh giá thị trường chứng khoán, chiến lược đầu tư mà bạn có thể lựa chọn mua cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền hay có hưởng quyền.

>> Xem thêm: Một số thông tin cần biết về sàn Upcom cho nhà đầu tư mới

Có nên mua cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền?

Bán cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền có được nhận cổ tức không?

Có, bạn vẫn được nhận đầy đủ cổ tức nếu bán cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền.

Lý do: Tại thời điểm cuối ngày đăng ký cuối cùng (ngày chốt danh sách), tên bạn đã có trong danh sách cổ đông được hưởng quyền. Việc bạn bán cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền (sau ngày chốt) không ảnh hưởng đến quyền lợi đã được xác định.

Ví dụ minh họa:

• Ngày 18/09: Bạn sở hữu 1.000 cổ phiếu VNM
• Ngày 20/09: Ngày đăng ký cuối cùng - tên bạn có trong danh sách nhận cổ tức 2.500 đồng/cổ phiếu
• Ngày 19/09: Ngày giao dịch không hưởng quyền - bạn bán 1.000 cổ phiếu VNM
• Ngày 10/10: Ngày thanh toán cổ tức - bạn vẫn nhận được 2.500.000 đồng (1.000 CP × 2.500 đồng)

Ngược lại: Người mua cổ phiếu từ bạn vào ngày 19/09 sẽ không được nhận cổ tức lần này vì tại thời điểm chốt danh sách, giao dịch chưa được thanh toán (do áp dụng T+2), tên họ chưa có trong danh sách cổ đông.

>> Xem thêm: Sàn HNX là gì? Các thông tin về sàn HNX cho các nhà đầu tư mới

Bán cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền

Những lưu ý về ngày giao dịch không hưởng quyền

Dưới đây là một số lưu ý quan trọng về ngày giao dịch không hưởng quyền trong thị trường chứng khoán:

• Theo dõi lịch chốt quyền: Thường xuyên kiểm tra thông tin công bố trên website công ty, sàn giao dịch hoặc ứng dụng chứng khoán để không bỏ lỡ các ngày quan trọng
• Hiểu rõ chu kỳ T+2: Giao dịch của bạn chỉ được thanh toán sau 2 ngày làm việc. Muốn hưởng quyền, bạn phải mua cổ phiếu trước ngày giao dịch không hưởng quyền ít nhất 1 phiên
• Tính thuế thu nhập: Theo quy định hiện hành, bạn phải nộp thuế thu nhập cá nhân:
  • 5% trên cổ tức tiền mặt - khấu trừ tại nguồn, bạn nhận ròng 95%
  • 5% khi bán cổ phiếu thưởng - tính trên chênh lệch giá bán và giá mua (= 0 với cổ phiếu thưởng)
• Đánh giá biến động giá: Giá cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền có thể biến động mạnh, không nhất thiết theo đúng công thức lý thuyết, tùy thuộc vào tâm lý thị trường
• Xem xét chiến lược tổng thể: Không chỉ tập trung vào việc hưởng quyền hay không, mà cần đánh giá giá trị dài hạn của cổ phiếu và mục tiêu đầu tư của bản thân
• Chuẩn bị tiền mua quyền (nếu có): Đối với quyền mua cổ phiếu phát hành thêm, bạn cần có đủ tiền trong tài khoản để thực hiện quyền trong thời gian quy định, nếu không quyền sẽ bị mất

Những lưu ý về ngày giao dịch không hưởng quyền

Câu hỏi thường gặp

Nên bán cổ phiếu trước hay sau ngày chốt quyền?

Việc bán trước hay sau sẽ có những ưu nhược điểm sau:

Vì vậy bạn cần cân nhắc kỹ mục tiêu đầu tư, tình hình của công ty và tình hình của thị trường để đưa ra quyết định đúng đắn.

Giữ cổ phiếu bao lâu thì được chia cổ tức?

Thông thường, để được chia cổ tức bạn cần sở hữu cổ phiếu trước ngày chốt quyền.

Giá cổ phiếu sau ngày giao dịch không hưởng quyền tăng hay giảm?

Giá cổ phiếu sau ngày giao dịch không hưởng quyền thường có xu hướng giảm nhưng không phải lúc nào cũng vậy và mức giảm cũng không cố định.

Quả thực, giao dịch vào ngày không hưởng quyền đem đến tiềm năng cũng như là rủi ro đối với các nhà đầu tư. Vì thế, nhà đầu tư cần cân nhắc thật kỹ. Hy vọng với những chia sẻ ở trên sẽ giúp bạn hiểu hơn về khái niệm ngày giao dịch không hưởng quyền này. Ngoài ra, đừng quên truy cập Tikop.vn để cập nhật kiến thức tài chính mới nhất mỗi ngày nhé!