14 cách tiết kiệm tiền, quản lý chi tiêu cá nhân hiệu quả mỗi ngày

Lập ngân sách chi tiêu và luôn tuân theo ngân sách này

Lập ngân sách chi tiêu là bước đầu tiên giúp bạn kiểm soát dòng tiền và tối ưu hóa việc tiết kiệm. Theo khảo sát của Hiệp hội Quản lý Tài chính Cá nhân Việt Nam năm 2024, những người có kế hoạch ngân sách rõ ràng tiết kiệm được nhiều hơn 30% so với những người không lập kế hoạch.

Để lập ngân sách chi tiêu hiệu quả, bạn có thể thực hiện theo các bước sau:

• Bước 1: Phân loại các khoản chi tiêu

  Chia chi tiêu thành 3 nhóm chính: chi phí cố định (tiền nhà, điện nước, bảo hiểm), chi phí thiết yếu biến đổi (ăn uống, đi lại) và chi phí không thiết yếu (giải trí, mua sắm). Theo quy tắc 50/30/20, bạn nên phân bổ 50% thu nhập cho nhu cầu thiết yếu, 30% cho chi tiêu cá nhân và 20% cho tiết kiệm.

• Bước 2: Ghi chép chi tiêu hàng ngày

  Sử dụng sổ tay hoặc ứng dụng quản lý tài chính để ghi lại mọi khoản chi tiêu. Điều này giúp bạn nhận ra các khoản chi không cần thiết và điều chỉnh kịp thời.

• Bước 3: Đánh giá và điều chỉnh

  Vào cuối mỗi tháng, đối chiếu chi tiêu thực tế với kế hoạch. Nếu chi tiêu vượt mức, hãy xác định những khoản có thể cắt giảm như ăn uống bên ngoài, mua sắm online hoặc các dịch vụ không thường xuyên sử dụng.

Lập ngân sách chi tiêu giúp bạn tiết kiệm tiền hiệu quả

Đề ra mục tiêu tiết kiệm tiền

Việc đặt mục tiêu tiết kiệm cụ thể sẽ tạo động lực và giúp bạn kiên trì hơn trong hành trình quản lý tài chính. Thay vì chỉ nghĩ "tôi muốn tiết kiệm nhiều hơn", hãy xác định rõ số tiền và thời gian.

Bạn có thể áp dụng phương pháp SMART để đặt mục tiêu:

• Specific (Cụ thể): Tiết kiệm 60.000.000đ để mua xe máy
• Measurable (Đo lường được): Tiết kiệm 5.000.000đ mỗi tháng
• Achievable (Khả thi): Dựa trên thu nhập 15.000.000đ/tháng
• Relevant (Phù hợp): Phục vụ nhu cầu đi lại hàng ngày
• Time-bound (Có thời hạn): Hoàn thành trong 12 tháng

Ngoài mục tiêu lớn, bạn cũng nên đặt các mục tiêu nhỏ hơn như tiết kiệm 3.000.000đ cho quỹ dự phòng khẩn cấp hoặc 2.000.000đ cho kỳ nghỉ hè. Việc đạt được các mục tiêu nhỏ sẽ tạo cảm giác thành tựu và thúc đẩy bạn tiếp tục tiết kiệm.

Tìm hiểu và dành ra một khoản để đầu tư

Trong bối cảnh lạm phát năm 2024 ở mức 3,63% (theo Tổng cục Thống kê), việc chỉ để tiền trong tài khoản tiết kiệm thông thường có thể khiến giá trị tiền của bạn bị "bào mòn" theo thời gian. Đầu tư là cách thông minh để tiền sinh tiền và tăng trưởng tài sản dài hạn.

Nếu bạn mới bắt đầu và chưa có nhiều vốn, đầu tư chứng chỉ quỹ qua Tikop là lựa chọn phù hợp. Chỉ với 50.000đ, bạn đã có thể bắt đầu xây dựng danh mục đầu tư đa dạng với sự hỗ trợ từ các chuyên gia tài chính. Tikop cung cấp các gói đầu tư được thiết kế theo mục tiêu và khẩu vị rủi ro của từng người, giúp bạn tối ưu lợi nhuận mà vẫn kiểm soát được rủi ro.

>> Tham khảo ngay các gói tích lũy cực hấp dẫn trên Tikop tại đây.

Đầu tư là cách giúp bạn tạo thu nhập thụ động 

Thanh lý đồ cũ để tạo nguồn thu thêm

Việc dọn dẹp và thanh lý đồ cũ không chỉ giúp không gian sống gọn gàng hơn mà còn mang lại nguồn thu bất ngờ. Theo thống kê, mỗi gia đình Việt Nam trung bình có thể kiếm thêm 2-5 triệu đồng mỗi năm từ việc bán đồ cũ không sử dụng.

Các kênh thanh lý phổ biến hiện nay:

• Các hội nhóm Facebook: Chợ Tốt, Chợ đồ cũ các khu vực, hội nhóm chuyên về mặt hàng cụ thể (sách cũ, quần áo,...)
• Sàn thương mại điện tử: Shopee Secondhand, Chotot.com, Carousell
• Cửa hàng thu mua trực tiếp: Các cửa hàng thu mua đồ điện tử, sách cũ, quần áo secondhand

Bạn có thể thanh lý nhiều loại đồ dùng như: quần áo không mặc, sách đã đọc, đồ điện tử cũ (điện thoại, laptop, tai nghe), đồ gia dụng, đồ chơi trẻ em, đồ thể thao,... Số tiền thu được từ việc thanh lý có thể bổ sung vào quỹ tiết kiệm hoặc đầu tư của bạn.

Hạn chế ăn uống bên ngoài

Hạn chế việc ăn uống bên ngoài là một cách hiệu quả để quản lý tài chính cá nhân. Thay vì chi tiêu cho các bữa ăn tại nhà hàng, quán cafe hay trà sữa, việc nấu ăn tại nhà không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn cho phép bạn kiểm soát được khẩu vị và chất lượng dinh dưỡng. 

Tuy nhiên, việc tham gia các buổi gặp mặt xã hội và thưởng thức món ăn ngoài trời vẫn có thể được thực hiện một cách có kế hoạch, để đảm bảo cân đối giữa việc tiết kiệm, tạo sự gắn kết với các mối quan hệ xung quanh.

Ăn uống bên ngoài quá nhiều sẽ gây ảnh hưởng đến chi tiêu hàng tháng

Săn các ưu đãi và mã giảm giá

Việc săn mã giảm giá và ưu đãi có thể giúp bạn tiết kiệm từ 10-30% chi phí mua sắm mỗi tháng. Theo thống kê của Shopee, người dùng tích cực săn voucher có thể tiết kiệm trung bình 500.000 - 1.000.000đ mỗi tháng.

Các cách tận dụng ưu đãi hiệu quả:

• Theo dõi các ngày sale lớn: Mua sắm vào các dịp như 9/9, 10/10, 11/11, 12/12, Black Friday, hay các chương trình khuyến mãi cuối năm
• Sử dụng ứng dụng hoàn tiền: ShopBack, Fave, ứng dụng của các ngân hàng thường có chương trình hoàn tiền 5-20%
• Tích lũy điểm thành viên: Nhiều thương hiệu có chương trình tích điểm đổi quà hoặc giảm giá cho khách hàng thân thiết
• So sánh giá trên nhiều nền tảng: Cùng một sản phẩm có thể có giá khác nhau trên Shopee, Lazada, Tiki hoặc website chính hãng

Lưu ý: Chỉ mua những gì bạn thực sự cần. Đừng để các chương trình giảm giá khiến bạn mua những thứ không cần thiết.

Bảo quản đồ dùng cẩn thận để kéo dài tuổi thọ

Việc chăm sóc và bảo quản đồ dùng đúng cách giúp kéo dài tuổi thọ sản phẩm, từ đó giảm chi phí thay thế. Ví dụ, một chiếc điện thoại nếu được bảo quản tốt có thể sử dụng 4-5 năm thay vì 2-3 năm, giúp bạn tiết kiệm hàng chục triệu đồng.

Một số mẹo bảo quản hiệu quả:

• Đồ điện tử: Sử dụng ốp lưng, dán màn hình bảo vệ; tránh để thiết bị ở nơi ẩm ướt hoặc nhiệt độ cao; vệ sinh định kỳ
• Quần áo: Giặt đúng cách theo nhãn hướng dẫn; phơi tránh ánh nắng trực tiếp; cất giữ trong tủ khô ráo
• Đồ gia dụng: Vệ sinh thường xuyên; sử dụng đúng công suất; bảo dưỡng định kỳ theo hướng dẫn
• Xe máy, ô tô: Thay nhớt định kỳ; kiểm tra lốp, phanh; rửa xe và bảo dưỡng theo lịch

Chi phí bảo trì định kỳ tuy có vẻ tốn kém nhưng lại rẻ hơn nhiều so với việc phải sửa chữa lớn hoặc mua mới khi đồ dùng hỏng hoàn toàn.

Vệ sinh, sử dụng cẩn thận sẽ giúp nâng cao tuổi thọ đồ dùng trong nhà

Sử dụng các phương tiện công cộng

Chi phí đi lại chiếm một phần đáng kể trong ngân sách hàng tháng. So sánh chi phí giữa sử dụng phương tiện cá nhân và phương tiện công cộng cho thấy sự chênh lệch đáng kể:

Hiện nay, nhiều thành phố lớn đã phát triển hệ thống phương tiện công cộng ngày càng tiện lợi với xe buýt, tàu điện, metro. Bạn có thể kết hợp đi bộ, đạp xe với phương tiện công cộng để vừa tiết kiệm chi phí, vừa tốt cho sức khỏe và môi trường.

Từ bỏ thói quen chi tiêu theo cảm xúc

Chi tiêu cảm xúc (emotional spending) là nguyên nhân chính khiến nhiều người không thể tiết kiệm được tiền. Theo nghiên cứu của chuyên gia tài chính hành vi, người ta có xu hướng chi tiêu nhiều hơn 40% khi mua sắm dưới tác động của cảm xúc.

Các tình huống chi tiêu cảm xúc phổ biến:

• Mua sắm khi buồn bã, căng thẳng để "giải sầu"
• Chi tiền khi vui mừng để "thưởng" cho bản thân
• Mua đồ vì sợ bỏ lỡ các chương trình sale (FOMO - Fear of Missing Out)
• Mua theo xu hướng, theo đám đông mà không cân nhắc nhu cầu thực tế

Cách kiểm soát chi tiêu cảm xúc:

• Áp dụng quy tắc 24 giờ: Trước khi mua bất cứ thứ gì không nằm trong kế hoạch, hãy chờ 24 giờ để suy nghĩ. Nhiều khi sau 24 giờ, bạn sẽ nhận ra mình không thực sự cần món đồ đó
• Lập danh sách mua sắm: Chỉ mua những gì có trong danh sách, tránh dạo quanh các khu mua sắm khi không có nhu cầu cụ thể
• Tự hỏi 3 câu: "Tôi có thực sự cần món này không?", "Tôi đã có thứ tương tự chưa?", "Mua món này có ảnh hưởng đến mục tiêu tài chính không?"
• Xóa các ứng dụng mua sắm: Hoặc tắt thông báo để giảm cám dỗ

Mua sắm theo cảm xúc là nguyên nhân khiến bạn “cháy túi” hàng tháng

Hạn chế chi tiêu có hại cho bản thân

Việc hạn chế những chi tiêu độc hại cho sức khỏe là một cách thông minh để tiết kiệm, cải thiện cuộc sống. Các chi tiêu có hại cho bản thân như hút thuốc, sử dụng đồ có cồn, các chất kích thích hoặc các hoạt động giải trí quá đắt đỏ,... Những điều này không chỉ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe mà còn tác động tiêu cực đến tình hình tài chính của bạn. 

Vì thế, việc loại bỏ hoặc hạn chế những thói quen chi tiêu gây hại cho bản thân không chỉ giúp tiết kiệm tiền mà còn mang lại lợi ích sức khỏe, tạo ra trải nghiệm tích cực hơn trong cuộc sống. 

Lựa chọn các công cụ quản lý tài chính

Việc lựa chọn các công cụ quản lý tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc tiết kiệm, tối ưu hóa việc chi tiêu. Bằng cách sử dụng ứng dụng, công cụ quản lý tài chính, bạn có thể dễ dàng theo dõi chi tiêu hàng ngày, xây dựng ngân sách, và phát hiện các khoản tiêu dùng không cần thiết. 

Điều này giúp bạn tự quản lý tài chính một cách thông minh hơn, đồng thời cải thiện khả năng tiết kiệm tiền và duy trì lối sống cân đối. 

>> Xem thêm: App quản lý chi tiêu là gì? 10 ứng dụng quản lý tài chính cá nhân tốt nhất hiện nay

Lựa chọn các công cụ quản lý tài chính giúp tối ưu hóa chi tiêu

Đa dạng nguồn thu nhập

Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, việc đa dạng hóa nguồn thu nhập giúp bạn ổn định tài chính và tăng khả năng tiết kiệm. Theo khảo sát của LinkedIn năm 2024, có đến 45% người lao động Việt Nam có ít nhất một nguồn thu nhập phụ ngoài công việc chính.

Các cách tạo thu nhập phụ phổ biến:

• Freelance online: Thiết kế đồ họa, viết content, dịch thuật, lập trình,... Mức thu nhập: 5-20 triệu đồng/tháng tùy kỹ năng
• Kinh doanh online: Bán hàng qua Facebook, Shopee, Lazada. Vốn khởi đầu thấp, có thể làm bán hàng theo mô hình dropship
• Gia sư, dạy kèm: Nếu có chuyên môn, bạn có thể dạy kèm trực tiếp hoặc online. Thu nhập: 100.000 - 300.000đ/buổi
• Cho thuê tài sản: Nếu có phòng trống, có thể cho thuê qua Airbnb; cho thuê xe, máy ảnh, thiết bị,...
• Đầu tư tài chính: Đầu tư chứng chỉ quỹ, cổ phiếu, trái phiếu để tạo thu nhập thụ động

Hạn chế các khoản vay mượn

Hạn chế vay mượn là một cách quan trọng để duy trì tài chính ổn định, đồng thời giúp bạn quản lý chi tiêu một cách tốt hơn. Thay vì dựa vào các khoản vay một cách vô tội vạ, bạn nên xem xét kỹ lưỡng trước khi vay và chỉ sử dụng chúng cho những mục tiêu thực sự cần thiết, như đầu tư, kinh doanh,... 

Ngoài ra, bạn cũng nên thanh toán các khoản nợ hiện có một cách nhanh chóng. Điều này giúp bạn tránh trả lãi suất cao, kiểm soát tình hình tài chính một cách hiệu quả nhất.

Hạn chế vay mượn khi không cần thiết

Tìm bạn đồng hành chung nhà

Tiền thuê nhà, điện nước là một khoản chi tiêu cố định mỗi tháng. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể giảm các khoản chi tiêu cố định này bằng cách tìm bạn chung nhà. 

Bởi bạn có thể chia sẻ các chi phí sinh hoạt như tiền thuê nhà, điện nước và internet với người khác, từ đó giảm bớt gánh nặng tài chính. Điều này giúp tạo ra một môi trường sống chi phí thấp hơn mà vẫn đảm bảo tiện nghi, thoải mái.

Phía trên là toàn bộ cách tiết kiệm tiền để giúp bạn “vượt qua” trong thời kỳ kinh tế có nhiều biến động. Hy vọng những thông tin hữu ích trên sẽ giúp bạn biết cách chi tiêu, quản lý nguồn tiền một cách hiệu quả. Ngoài ra, đừng quên truy cập Tikop.vn để cập nhật tin tức mới nhất về đầu tư, kinh tế mỗi ngày nhé!