Quỹ mở có an toàn không?
Theo quan điểm của nhiều chuyên gia trong ngành, quỹ mở an toàn hơn đầu tư trực tiếp cổ phiếu, nhưng không an toàn tuyệt đối như tiết kiệm ngân hàng.
Để hiểu rõ hơn, bạn cần nắm được 3 điểm quan trọng:
- Vốn gốc không được bảo hiểm: Khác với tiết kiệm ngân hàng có bảo hiểm tiền gửi, quỹ mở không đảm bảo bạn nhận lại 100% số tiền ban đầu vì giá trị chứng chỉ quỹ biến động theo thị trường.
- Có cơ chế bảo vệ chặt chẽ: Quỹ mở hoạt động dưới sự giám sát của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và ngân hàng giám sát độc lập. Tài sản quỹ được tách biệt hoàn toàn với tài sản công ty quản lý.
- Mức độ an toàn phụ thuộc vào loại quỹ: Thông thường, quỹ trái phiếu sẽ ổn định hơn quỹ cổ phiếu. Quỹ cân bằng nằm ở mức trung gian.
Tại sao nhiều người lo lắng về độ an toàn của quỹ mở?
Sự lo lắng thường xuất phát từ 3 nguyên nhân chính:
- Thiếu hiểu biết về cơ chế hoạt động: Nhiều người chưa rõ quỹ mở được quản lý như thế nào, ai giám sát và tài sản được bảo vệ ra sao nên còn e dè với hình thức đầu tư này.
- Tâm lý sợ mất vốn: Khi thấy NAV giảm trong ngắn hạn, nhà đầu tư dễ hoảng loạn và nghĩ rằng mình đang "mất tiền".
- Thông tin sai lệch: Một số câu chuyện tiêu cực được lan truyền trên mạng xã hội, tạo ấn tượng quỹ mở rủi ro cao.
Thực tế, theo báo cáo của VnEconomy, tỷ suất sinh lời trung bình của các quỹ mở tại Việt Nam trong 5 năm qua (2020-2024) đạt khoảng 9.2%/năm, cao hơn đáng kể so với lãi suất tiết kiệm trung bình 4.5-5%/năm.
5 yếu tố đảm bảo an toàn khi đầu tư quỹ mở
Các yếu tố an toàn khi đầu tư quỹ mở
Mặc dù không đảm bảo vốn gốc như tiết kiệm, quỹ mở có nhiều cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Dưới đây là 5 yếu tố quan trọng giúp quỹ mở trở thành kênh đầu tư đáng tin cậy.
Khung pháp lý và giám sát chặt chẽ
Quỹ mở tại Việt Nam hoạt động dưới sự quản lý nghiêm ngặt của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC). Các quy định bao gồm:
- Công ty quản lý quỹ phải có vốn điều lệ tối thiểu 50 tỷ đồng và đội ngũ chuyên gia đạt chuẩn.
- Quỹ phải công bố NAV hàng ngày và báo cáo tài chính định kỳ được kiểm toán độc lập.
- Mọi giao dịch đều được ghi nhận và đối chiếu bởi ngân hàng giám sát.
Nếu công ty quản lý quỹ vi phạm quy định trên, SSC có quyền đình chỉ hoạt động và xử phạt nghiêm khắc, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.
Ngân hàng giám sát độc lập
Đây là yếu tố bảo vệ quan trọng nhất. Tất cả tài sản của quỹ (tiền mặt, cổ phiếu, trái phiếu) được lưu ký tại ngân hàng giám sát, hoàn toàn tách biệt với tài sản của công ty quản lý quỹ.
Ngân hàng giám sát có 3 nhiệm vụ chính:
- Lưu ký tài sản: Đảm bảo công ty quản lý quỹ không thể rút hoặc chiếm dụng tiền của nhà đầu tư.
- Đối chiếu giao dịch: Kiểm tra xem mọi lệnh mua/bán tài sản của quỹ có tuân thủ quy định hay không.
- Thanh toán: Xử lý các giao dịch mua/bán chứng chỉ quỹ một cách minh bạch.
Nhờ cơ chế này, ngay cả khi công ty quản lý quỹ gặp khó khăn tài chính, tài sản của bạn vẫn được bảo vệ.
Đa dạng hóa danh mục đầu tư
Quỹ mở áp dụng nguyên tắc "không bỏ tất cả trứng vào một giỏ". Một quỹ cổ phiếu điển hình thường đầu tư vào 30-50 cổ phiếu khác nhau thuộc nhiều ngành nghề. Điều này sẽ giúp
- Khi một cổ phiếu giảm giá, các cổ phiếu khác có thể tăng để bù đắp.
- Giảm tác động của rủi ro đặc thù từ một doanh nghiệp hoặc ngành cụ thể.
- Tạo sự ổn định cho giá trị tổng thể của quỹ.
Ví dụ, trong quý I/2024, khi ngành bất động sản gặp khó khăn, các quỹ có danh mục đa dạng vào ngành công nghệ và xuất khẩu vẫn duy trì được mức sinh lời dương.
Đội ngũ quản lý chuyên nghiệp
Tiền của bạn được quản lý bởi các chuyên gia tài chính có bằng cấp và kinh nghiệm nhiều năm. Họ thực hiện phân tích chuyên sâu dựa trên: Báo cáo tài chính doanh nghiệp, Xu hướng thị trường và kinh tế vĩ mô, Mô hình định giá và đánh giá rủi ro
So với việc tự đầu tư, bạn được hưởng lợi từ kiến thức và kinh nghiệm của những người đã làm việc trong ngành nhiều năm, giúp giảm thiểu sai lầm do thiếu kinh nghiệm.
Minh bạch thông tin
Công ty quản lý quỹ có nghĩa vụ công bố đầy đủ thông tin:
- NAV hàng ngày: Bạn biết chính xác giá trị chứng chỉ quỹ của mình mỗi ngày.
- Báo cáo tháng/quý/năm: Chi tiết về cơ cấu danh mục, hiệu quả hoạt động và chiến lược đầu tư.
- Bản cáo bạch: Mô tả rõ ràng về mục tiêu, rủi ro và phí của quỹ.
Sự minh bạch này giúp bạn theo dõi và đánh giá quỹ một cách khách quan, từ đó đưa ra quyết định phù hợp.
4 rủi ro cần biết khi đầu tư quỹ mở
Những rủi ro khi đầu tư quỹ mở
Để trả lời đầy đủ câu hỏi "quỹ mở có an toàn không", bạn cần hiểu rõ các rủi ro tiềm ẩn. Không có kênh đầu tư nào hoàn toàn không rủi ro, và quỹ mở cũng vậy.
Rủi ro thị trường
Giá trị tài sản trong danh mục quỹ biến động theo điều kiện thị trường. Các yếu tố ảnh hưởng bao gồm:
- Kinh tế vĩ mô: Lạm phát tăng, lãi suất thay đổi, tăng trưởng GDP chậm lại.
- Chính trị: Chính sách thuế mới, thay đổi quy định ngành.
- Tâm lý thị trường: Khi nhà đầu tư hoảng loạn, thị trường có thể giảm mạnh trong ngắn hạn.
Ví dụ: Trong tháng 3/2020 khi đại dịch COVID-19 bùng phát, VN-Index giảm gần 30% trong vòng 1 tháng. Các quỹ cổ phiếu cũng giảm theo, nhưng đến cuối năm 2020, hầu hết đã phục hồi và tăng trưởng trở lại.
Để giảm thiểu những rủi ro này, bạn có thể đầu tư dài hạn (khoảng 3-5 năm), vừa giảm thiếu các loại phí, vừa giúp bạn vượt qua các đợt biến động ngắn hạn.
Rủi ro hoạt động của công ty quản lý quỹ
Mặc dù có đội ngũ chuyên nghiệp, vẫn có khả năng các quyết định đầu tư không hiệu quả. Tuy nhiên, rủi ro này được kiểm soát nhờ:
- Quy trình đầu tư có kiểm soát rủi ro chặt chẽ
- Sự giám sát của ngân hàng giám sát và SSC
- Đa dạng hóa danh mục giảm tác động của sai lầm đơn lẻ
Theo thống kê, chỉ khoảng 15% quỹ mở tại Việt Nam có tỷ suất sinh lời âm trong năm 2024, phần lớn vẫn mang lại lợi nhuận dương cho nhà đầu tư.
Rủi ro thanh khoản
Trong điều kiện bình thường, bạn có thể bán chứng chỉ quỹ và nhận tiền trong vòng 2-5 ngày làm việc (tùy quỹ). Tuy nhiên, trong các tình huống đặc biệt như: khủng hoảng tài chính nghiêm trọng, nhiều nhà đầu tư rút vốn đồng loạt, tài sản trong quỹ khó thanh lý,...
Quỹ có thể tạm hoãn hoặc hạn chế việc rút vốn để bảo vệ lợi ích chung. Tuy nhiên, trường hợp này hầu như không bao giờ xảy ra với các quỹ uy tín.
Nhìn chung, quỹ mở vẫn có tính thanh khoản cao hơn nhiều so với bất động sản hoặc gửi tiết kiệm có kỳ hạn.
Rủi ro lãi suất và lạm phát
Rủi ro lãi suất: Khi lãi suất thị trường tăng, giá trị trái phiếu trong danh mục quỹ thường giảm. Điều này thường ảnh hưởng đến quỹ trái phiếu và quỹ cân bằng.
Rủi ro lạm phát: Nếu lạm phát cao hơn lợi nhuận quỹ, sức thực tế của bạn giảm. Ví dụ:
- Quỹ sinh lời 8%/năm
- Lạm phát 5%/năm
Như vậy, lợi nhuận thực tế của bạn chỉ còn 3%/năm
Tuy nhiên, quỹ mở vẫn có khả năng chống lạm phát tốt hơn tiết kiệm ngân hàng nhờ tỷ suất sinh lời tiềm năng cao hơn.
Quỹ mở phù hợp với ai?
Quy mở phù hợp với ai?
Sau khi tìm hiểu chi tiết về câu hỏi "quỹ mở có an toàn không", bạn có thể tự đánh giá xem quỹ mở có phù hợp với mình hay không:
Quỹ mở phù hợp nếu bạn:
- Muốn lợi nhuận cao hơn tiết kiệm ngân hàng
- Chấp nhận biến động giá trị trong ngắn hạn
- Có mục tiêu đầu tư từ 3 năm trở lên
- Không có nhiều thời gian nghiên cứu thị trường
- Muốn đa dạng hóa danh mục một cách dễ dàng
Quỹ mở chưa phù hợp nếu bạn:
- Cần dùng tiền trong vòng 1-2 năm tới
- Không chấp nhận bất kỳ rủi ro mất vốn nào
- Mong muốn lợi nhuận cố định, đảm bảo
- Chưa có quỹ dự phòng khẩn cấp (nên ưu tiên xây dựng quỹ này trước)
Nếu cảm thấy quỹ mở là một lựa chọn đáng cân nhắc và đang tìm kiếm một đơn vị phân phối quỹ uy tín, Tikop sẽ là địa chỉ uy tín dành cho bạn. Là đối tác của nhiều quỹ lớn như SSIAM, VinaCapital, VCBF,... bạn sẽ có rất nhiều lựa chọn khi hoàn toàn có thể thiết kế một danh mục quỹ mở phù hợp với mục tiêu và khẩu vị rủi ro cá nhân với Tikop.
Kết luận
Mong rằng bài viết đã giúp bạn giải đáp quỹ mở có an toàn không. Nhìn chung, quỹ mở an toàn hơn đáng kể so với đầu tư trực tiếp cổ phiếu nhờ các cơ chế bảo vệ như giám sát chặt chẽ, ngân hàng giám sát độc lập, đa dạng hóa danh mục và đội ngũ quản lý chuyên nghiệp. Tuy nhiên, quỹ mở không đảm bảo vốn gốc như tiết kiệm ngân hàng và có rủi ro thị trường cần lưu ý. Để đầu tư quỹ mở an toàn và hiệu quả, bạn cần: xác định mục tiêu rõ ràng, chọn quỹ phù hợp, đầu tư dài hạn theo phương pháp DCA, đa dạng hóa danh mục và kiên nhẫn với kế hoạch của mình. Hiện tại, Tikop tự hào là đối tác đáng tin cậy, giúp bạn tiếp cận các sản phẩm quỹ mở chất lượng với chi phí thấp và trải nghiệm đơn giản. Hãy bắt đầu hành trình đầu tư thông minh của bạn ngay hôm nay với Tikop!
Tải ứng dụng 
