3 điều kiện cần có trước khi bắt đầu đầu tư
Đây không phải danh sách "lý tưởng" để phấn đấu - đây là điều kiện tối thiểu.
Thiếu một trong ba, đầu tư sẽ mang rủi ro cao hơn mức cần thiết đáng kể.
Điều kiện 1 - Đã có quỹ khẩn cấp 3 đến 6 tháng chi phí.
Quỹ khẩn cấp là tấm đệm tài chính giúp bạn không phải bán đầu tư khi có sự cố: mất việc, bệnh viện, sửa xe.
Không có quỹ này, bất kỳ khoản đầu tư nào cũng có thể phải thanh lý đúng lúc thị trường đang giảm.
Nếu chưa có, ưu tiên xây [quỹ khẩn cấp cho người mới đi làm] trước.
Điều kiện 2 - Không có nợ tiêu dùng lãi cao.
Nợ thẻ tín dụng và vay trả góp tiêu dùng thường có lãi suất 18 đến 36%/năm (kiểm tra điều khoản hợp đồng hoặc bảng phí thẻ tín dụng của bạn để biết mức cụ thể).
Không có kênh đầu tư nào đảm bảo lợi nhuận đủ để bù khoản lãi đó.
Trả hết nợ lãi cao trước khi đầu tư không phải thận trọng quá mức - đó là toán học đơn giản.
Điều kiện 3 - Có tiền nhàn rỗi thực sự.
Tiền nhàn rỗi là tiền không cần dùng trong ít nhất 12 tháng, không ảnh hưởng đến chi tiêu hàng tháng và không phải tiền mục tiêu ngắn hạn như mua xe hay đặt cọc thuê nhà.
Đầu tư bằng tiền này mới thực sự là đầu tư, còn lại là đánh cược với lịch trình tài chính của chính mình.
Nếu đã đủ cả ba điều kiện, bạn sẵn sàng để tiếp tục.
3 cấp độ đầu tư phù hợp theo mức rủi ro
Không có kênh đầu tư nào phù hợp với tất cả mọi người và mọi thời điểm.
Ba cấp độ dưới đây được phân loại theo mức rủi ro tăng dần - bắt đầu từ cấp thấp nhất là cách tiếp cận phù hợp nhất cho người chưa có kinh nghiệm.
Cấp 1 - Gửi tiết kiệm có kỳ hạn ngân hàng Điểm xuất phát phù hợp nhất cho phần lớn người mới đi làm.
Lợi nhuận kỳ vọng: 4 đến 5,5%/năm tùy kỳ hạn và ngân hàng.
Lãi suất được cam kết từ khi gửi và không thay đổi đến khi đáo hạn.
Vốn tối thiểu:Không có giới hạn tối thiểu tại hầu hết ngân hàng.
Phù hợp cho:Tiền mục tiêu ngắn đến trung hạn - tiền mua xe trong 18 tháng nữa, tiền đặt cọc thuê nhà trong 6 tháng.
Rủi ro chính:Rút trước hạn mất toàn bộ lãi, chỉ nhận lại gốc.
Không phù hợp cho tiền có thể cần rút bất ngờ.
Nếu muốn linh hoạt hơn kỳ hạn ngân hàng truyền thống, ứng dụng tích lũy như [Tikop](https://tikop.vn) cho phép bắt đầu từ 50.000đ với lợi nhuận 4,6-7,5%/năm và rút một phần trước hạn mà không mất lợi nhuận của phần tiền còn lại.
Phù hợp để tích lũy trong khi chờ đủ vốn hoặc sẵn sàng tâm lý cho các cấp độ tiếp theo.
Tikop là đối tác của bài viết này. Lợi nhuận 4,6-7,5%/năm là tham khảo tại thời điểm cập nhật và có thể thay đổi theo từng kỳ hạn.
Cấp 2 - Chứng chỉ quỹ trái phiếu
Bước tiếp theo khi đã quen với Cấp 1 và có tiền không cần dùng trong ít nhất 1 năm.
Lợi nhuận kỳ vọng:5 đến 7%/năm trong điều kiện thị trường bình thường.
Đây là lợi nhuận từ đầu tư, không được đảm bảo như lãi suất ngân hàng và có thể thấp hơn hoặc cao hơn tùy thị trường.
Vốn tối thiểu:Từ 100.000đ trên các nền tảng như [Fmarket](https://www.fmarket.vn), Finhay, MoMo Túi Thần Tài hay Dragon Capital.
Phù hợp cho:Tiền nhàn rỗi không cần đụng trong 1 năm trở lên.
Rủi ro thấp hơn cổ phiếu vì quỹ trái phiếu đầu tư vào nợ doanh nghiệp và trái phiếu chính phủ, ít biến động hơn thị trường cổ phiếu.
Rủi ro chính:Lợi nhuận không đảm bảo, có thể thấp hơn dự kiến trong thời kỳ lãi suất tăng mạnh.
Cần hiểu rõ quỹ đang đầu tư vào loại trái phiếu nào trước khi đặt tiền. Muốn hiểu rõ hơn sự khác biệt giữa gửi kỳ hạn và chứng chỉ quỹ trái phiếu?
Xem [gửi tiết kiệm kỳ hạn so với chứng chỉ quỹ](/gui-tiet-kiem-vs-chung-chi-quy).
Cấp 3 - Chứng chỉ quỹ cổ phiếu và cổ phiếu trực tiếp
Dành cho người đã có nền tảng từ Cấp 1 và Cấp 2, có kiến thức cơ bản về thị trường và chấp nhận được biến động mạnh.
Tiềm năng lợi nhuận: 8 đến 15%/năm dài hạn trong điều kiện thị trường thuận lợi.
Tuy nhiên, có những năm thị trường giảm 20 đến 40% - đây là rủi ro thực sự, không phải lý thuyết.
Vốn tối thiểu:Từ 100.000đ với quỹ cổ phiếu.
Người mới nên bắt đầu bằng quỹ cổ phiếu trước, ít rủi ro hơn chọn cổ phiếu riêng lẻ vì rủi ro được phân tán qua nhiều mã.
Phù hợp cho:Tiền thực sự nhàn rỗi không cần đụng trong ít nhất 3 năm.
Câu hỏi thực tế để tự kiểm tra: nếu khoản này giảm 40% vào tháng sau, bạn có thể không làm gì và tiếp tục giữ không?
Rủi ro chính: Biến động mạnh ngắn hạn.
Tâm lý chịu được mức lỗ mà không bán hoảng là điều kiện thực tế cần có trước khi vào, không phải thứ tự động có được sau khi vào.
Hướng dẫn mua chứng chỉ quỹ từ A đến Z cho người mới bắt đầu xem tại [chứng chỉ quỹ cho người mới bắt đầu].
Nguyên tắc phân bổ vốn cho người mới
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là cố phân tán vốn vào nhiều kênh ngay từ đầu vì nghĩ đó là "đa dạng hóa".
Thực tế, với vốn nhỏ và kinh nghiệm bằng 0, phân tán quá sớm chỉ làm phức tạp thêm mà không giảm rủi ro thực sự.
Năm 1:100% Cấp 1 - gửi tiết kiệm có kỳ hạn hoặc tích lũy linh hoạt.
Mục tiêu năm đầu không phải tối đa lợi nhuận mà là học quy trình: học cách đặt lịch, theo dõi lãi suất, kiểm soát tâm lý khi có khoản tiền đang "khóa"
Năm 2: 70% Cấp 1, 30% Cấp 2. Bắt đầu tìm hiểu chứng chỉ quỹ trái phiếu với một phần nhỏ, đủ để học mà không quá rủi ro.
Năm 3 trở đi:Điều chỉnh theo mục tiêu cụ thể, quy mô danh mục và khẩu vị rủi ro thực tế của bản thân sau khi đã trải qua ít nhất một chu kỳ thị trường.
Một nguyên tắc quan trọng: không đặt hơn 10% tổng danh mục vào một kênh duy nhất khi còn mới.
(/tiet-kiem-tu-dong-nguoi-moi-di-lam).Đây không phải quy tắc cứng nhắc mà là khoảng an toàn để sai lầm không trở thành thảm họa.
3 sai lầm đầu tư phổ biến của người mới đi làm
Sai lầm 1 - Đầu tư trước khi có quỹ khẩn cấp.
Đây là sai lầm phổ biến nhất và nguy hiểm nhất.
Khi không có tấm đệm tài chính, bất kỳ sự cố nào cũng có thể buộc bạn rút tiền đầu tư đúng lúc thị trường đang giảm.
Kết quả: lỗ thực tế cộng thêm mất luôn niềm tin vào đầu tư.
Sai lầm 2 - Đầu tư theo trend và "tip" từ mạng xã hội.
Cổ phiếu "nóng," token crypto "sắp tăng gấp đôi," quỹ "lãi 20% mỗi tháng" - phần lớn những thứ này không đến từ phân tích mà đến từ ai đó muốn bạn mua để họ có thể bán.
Người mới chưa đủ kiến thức để phân biệt đâu là thông tin thực, đâu là thao túng giá.
Sai lầm 3 - Đầu tư bằng tiền vay.
Vay tiêu dùng, vay bạn bè hay dùng thẻ tín dụng để đầu tư là cách chắc chắn nhất để biến một khoản lỗ có thể phục hồi thành một khoản nợ không thể tránh.
Lãi vay luôn chạy, thị trường không bao giờ cam kết tăng đúng lúc bạn cần.
Bắt đầu từ bước đơn giản nhất Đầu tư không nhất thiết phải bắt đầu bằng một quyết định lớn hay một khoản vốn lớn.
Bước đơn giản nhất là dành khoản tiền nhàn rỗi đầu tiên vào Cấp 1 và để nó ở đó trong 6 đến 12 tháng mà không đụng vào.
Bước đó ít hào hứng hơn nhiều so với mua cổ phiếu hay chứng chỉ quỹ.
Nhưng nó cho bạn thứ quan trọng hơn: thói quen không đụng vào tiền đầu tư và kinh nghiệm thực tế với một khoản tiền đang sinh lời.
Xây dựng nền tảng đó xong rồi, các cấp độ tiếp theo trở nên đơn giản hơn nhiều.
Để đảm bảo tiền nhàn rỗi được tích lũy đều đặn trước khi đầu tư, xem thêm [hướng dẫn tiết kiệm tự động cho người mới đi làm].
Tải ứng dụng 
